CHÂN THẬT SÁM HỐI – PHẦN 1
HT Tôn sư Thượng Trí Hạ Quảng khai thị
Theo cách hiểu thông thường, sám hối là xin lỗi, hay hối hận, ăn năn. Điều quan trọng là phải ăn năn, hối lỗi, nhưng cũng có người xin lỗi mà không ăn năn. Thí dụ nghĩ rằng mình không có lỗi, nhưng vì không ai nhận lỗi, nên mình nhận. Nói như vậy không phải là tự nhận lỗi thật, không phải là thật lòng xin lỗi, sám hối.
Sám hối thật thì Phật dạy có sự hối hận trong lòng. Khi làm việc sái quấy, mình thực lòng ăn năn việc quá khứ đã lỡ làm. Vì nhận ra lỗi cũ khiến cho lòng mình ray rứt, nên quyết tâm về sau không bao giờ tái phạm như vậy nữa. Trong kinh diễn tả rằng “Sám tiền khiên, hối hậu quả”, nghĩa là sám hối tội trước và ngăn chặn tội sau, không cho phạm, đó là chân thật sám hối.
Và nhìn xa hơn nữa, nhận thấy lỗi đời trước, chúng ta mới sám hối và quỳ trước Phật thành tâm hứa rằng:
Con xưa đã tạo bao ác nghiệp
Đều bởi vô thỉ tham sân si
Từ thân, miệng, ý mà sanh ra
Tất cả con nay xin sám hối.
Đó là bài kệ sám hối của Phổ Hiền Bồ-tát, chúng ta dùng làm bài kệ sám hối của đạo tràng nửa tháng một lần.
Đối với tội lỗi trước mắt, ta sám hối ngay với người mà mình phạm lỗi. Tuy nhiên, bây giờ tuy ta không có lỗi, nhưng chúng ta suy nghiệm lại những đời quá khứ. Tại sao chúng ta biết quá khứ mình đã phạm tội. Vì cuộc sống hiện tại là kết quả của những hành vi tạo tác từ thân, khẩu, ý mà ta đã tạo nên mười điều ác. Thật vậy, nhìn hiện tại, ta biết được nghiệp ác đời trước, vì đem so sánh mình với Phật, Bồ-tát, Thánh Tăng, chư Thiên và những người có thế mạnh trong xã hội, thì rõ ràng mình thua kém xa. Hoặc lấy mình so sánh với những người xung quanh để biết, thí dụ so với địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh thì mình hơn họ. Hoặc mình nhẫn nhục hơn A-tu-la, tuy A-tu-la có phước nhưng họ nóng nảy, nên họ phải khổ hơn.
So sánh thấy rõ con người thực của mình là người tội lỗi. Thấy tội nào? Phật dạy rằng người đời trước đã tạo nghiệp sát sanh nhiều, thì đời này tuy mang thân người nhưng thường ốm đau, bệnh hoạn. Riêng thầy thuở nhỏ bệnh nhiều, nên thầy chuyên tu sám hối để cải tạo mình trở thành khỏe mạnh. Thứ hai là nếu đời trước thường gian tham trộm cắp thì đời này nghèo khó và kiếm được đồng nào là mất đồng đó, nên cơm không đủ no, áo không đủ mặc. Thầy sanh vô nhà nghèo, nhà quê, thất học, tự biết là do nghiệp quá khứ dẫn vô đây. Thân nghiệp thứ ba là tà dâm, nên sanh lại đời này, có thân hình hôi dơ, xấu xí, không ai muốn gần, muốn nhìn.
Có ba thân nghiệp này, chúng ta ăn năn, sám hối, nguyện không phạm lỗi như vậy nữa. Trên bước đường tu, thầy khắc cốt ghi tâm, không làm những lỗi lầm của thân nghiệp để chuyển hóa thân hiện tại và kiếp sau được trang nghiêm. Lúc thầy mới tu ăn chay, bị bệnh nguy hiểm là bệnh lao phổi. Bác sĩ Kim nói nếu thầy không ăn mặn, ông không chữa, vì không có sức khỏe, không đủ dinh dưỡng, thuốc nào mà chữa khỏi bệnh được. Thầy còn nhớ lúc đó thầy chưa đến hai mươi tuổi. Hòa thượng Thiện Hòa gởi thầy qua chùa Giác Ngộ ở chung với ông thầy cũng bị lao phổi. Ông lạy sám hối, thầy cũng lạy sám hối; ông khất thực, thầy cũng khất thực, có gì ăn đó. Ông dạy thầy rằng mình bệnh như vầy là vì nghiệp, nên lạy sám hối cho tiêu nghiệp. Điều kỳ diệu là chỉ ba tháng sau, khi kiểm tra lại phổi, bác sĩ Kim nói sao lạ vậy, không uống thuốc, nhưng phổi trong lại. Đó là kinh nghiệm tu của thầy, đối với nghiệp quá khứ, không phải nghiệp đời này, gọi là dư nghiệp phải trả, thì thành khẩn sám hối sẽ tiêu nghiệp. Người tu mà còn bệnh hoạn, bị tai nạn, tự biết là nghiệp quá khứ phải trả.
Nhìn cuộc sống hiện tại của chúng ta mà biết được đời quá khứ mình như thế nào. Trên bước đường tu, nhờ quá khứ thầy đã từng trồng căn lành sâu dày với Phật pháp, nên đời này đi tu, thầy thường gặp thắng duyên, là thầy gặp chân sư chỉ dạy, gặp bạn tốt chia sẻ, nên thầy tiến tu dễ dàng, đi đâu cũng gặp Phật pháp. Nếu không có căn lành mà có nhiều nghiệp ác quá khứ, thì đời này muốn tu, nhưng không ai giúp đỡ, dìu dắt, lại gặp người gây khó khăn, hoặc dụ vào đường tà.
Thực tế cho thấy người có căn lành đời quá khứ, đến chùa, họ gặp thầy hiền, sanh tâm kính trọng, công đức sanh ra, nên họ được an lạc và tiến tu trong Chánh pháp. Ngược lại, người có nhiều nghiệp ác quá khứ mà căn lành không có, nên họ vô trúng chùa không thật tu. Có Phật tử mới vô chùa gặp ông thầy rượt đánh ông đạo. Họ thấy vậy sợ quá, bỏ tu, đó là nghiệp ác dẫn đến thấy chuyện ác làm thối tâm…
Còn nữa…