Nếu con hiểu được lời giảng chân thật của Đức Phật thì khổ đau của con sẽ bị loại bỏ bởi vì qua việc nghe Pháp, con sẽ hiểu được các chân lý về vô thường và khổ đau. Với sự hiểu biết này, một bà mẹ sẽ thấy đứa con của mình là vô thường và cuối cùng nó sẽ phải từ giã cõi đời. Nhưng nếu bà mẹ lại nghĩ rằng đứa con của mình sẽ hiện hữu mãi mãi thì khi đứa con chết đi, bà mẹ sẽ đau khổ cùng cực. Lý do khiến chúng ta không thể hiểu được tâm của mình là vì có quá nhiều tầng vô minh che chướng. Khi sinh ra đứa con, sự bám luyến và vô minh cũng đồng thời sinh ra trên tâm thức của bà mẹ.
Con phải nhìn vào bản chất của vô minh và loại bỏ nó đi, cho dù đó là tham, sân hay si. Hiểu được vô minh phát triển như thế nào là điều rất quan trọng. Nếu con không hiểu được điều này, con sẽ không thể loại bỏ nó đi. Thầy đã cho một ví dụ tương tự về đứa con và bà mẹ. Bà mẹ thích đứa con là một tầng [tâm thức]. Bà mẹ thấy đứa con mình xinh đẹp là tầng thứ hai. Bà mẹ thấy đứa con của mình thông minh là tầng thứ ba. Điều này cũng giống như bị dây thừng trói buộc. Nếu đứa trẻ chết do vô thường, bà mẹ sẽ rất đau khổ. Nếu con biết được vô minh phát triển như thế nào, con sẽ có thể nhìn lập tức vào bản chất của vô minh khi nó khởi sinh. Tâm thức giống như đá, bị đóng băng bởi sự giá lạnh của các cảm xúc phiền não. Để làm nó tan chảy, ta cần ánh nắng mặt trời, vốn là sự trưởng dưỡng Bồ đề tâm. Bình thường khi bị kẻ thù hãm hại, con sẽ cảm thấy giận dữ. Điều này giống như giá lạnh biến nước thành băng. Trong một hoàn cảnh như vậy, thực hành chánh niệm và trưởng dưỡng Bồ đề tâm là điều quan trọng.
Nếu con phân biệt được [sự khác biệt] giữa các ý niệm và bản tâm thì con sẽ đạt giác ngộ ngay trong giây phút đó. Nếu con thấy được bản tâm và duy trì được sự tỉnh giác ấy thì con sẽ đạt giác ngộ. Nhưng khi ý nghĩ khởi sinh và con không nhận biết được bản chất của chúng thì con sẽ trở thành phàm phu. Như vậy, phàm phu và bậc giác ngộ chỉ cách xa nhau một khoảnh khắc thời gian. Do đó, trước tiên, con phải hiểu được bản tâm của con.
~ “Những Lời Khai Thị Từ Bậc Tôn Quý” – Đại Sư Garchen Rinpoche